Cornel Pensarn

Yn ôl i BDS in Wales / BDS dudalen gartref Cymru Nôl: 'Prosiectau Cadwraeth yng Nghymru' dudalen

 

Grant Amgylchedd Cymru 

Roedd y prosiect hwn yn cynnwys darn bychan o dir comin ar ymyl ogleddol Ardal Gadwraeth Arbennig y Preseli. Y nod oedd gwella mynediad ar draws yr ardal ar gyfer pobl a da byw, a hefyd gwarchod a gwella amodau’r cynefin ar gyfer y gweision y neidr prin sy’n byw yn yr ardal. Mae Cornel Pensarn yn ardal o gynefinoedd tir gwlyb gydag arwynebedd o tua 100 metr wrth 100 metr. Mae’n cynnwys cymysgedd o nentydd, corsydd, ffrydiau a phyllau. Mae sawl nant yn ymuno yma ac mae’n cynnwys llwybrau mynediad pwysig i dda byw. Mae’r cyfuniad o’r cynefinoedd tir gwlyb amrywiol hyn a’r tarfu gan anifeiliaid yn creu cyfres unigryw o amodau sy’n cefnogi’r gymuned bwysicaf o weision y neidr yn Sir Benfro. Y rhywogaeth allweddol yma yw Mursen y De, sydd i’w gweld yn rhai o nentydd a ffrydiau’r ardal. Hefyd, mae’r brif nant sy’n croesi’r safle’n ardal bwysig i’r Fursen Gynffonlas Brin Ischnura pumilio sydd wedi’i rhestru fel rhywogaeth sy’n wynebu Cryn Fygythiad ar y Rhestr Data Coch. Nid yw’r cyfuniad o rywogaeth brin a phoblogaethau cynaliadwy yn yr ardal hon i’w ganfod yn unman arall yng Nghymru. Dim ond yn New Forest yn Lloegr y mae amodau tebyg yn cael eu hefelychu. 
 
Roedd yr ardal o dan fygythiad gan fod mynediad i’r Comin wedi mynd yn anodd ac roedd y nentydd yn wynebu risg o gael eu tagu.   
Gwnaeth Cymdeithas Gweision y Neidr Prydain gais llwyddiannus am grant gan Lywodraeth Cymru drwy gyfrwng Amgylchedd Cymru, i wneud gwelliannau mynediad er mwyn gwarchod y cynefin unigryw ac i wella mynediad i gerddwyr a phorwyr i’r comin. Unwaith eto, gweithiodd Cymdeithas Gweision y Neidr Prydain mewn partneriaeth â Cyfoeth Naturiol Cymru ac Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro er mwyn cyflawni ei hamcanion. Roedd cefnogaeth a chydweithrediad y perchennog tir a phorwyr lleol yn hollbwysig hefyd er mwyn i’r prosiect sicrhau canlyniad llwyddiannus.  
 
Roedd y prif waith yn cynnwys ehangu’r trac presennol a oedd wedi’i orlifo, a ddefnyddiwyd gan dda byw i gael mynediad i’r comin. Fe’i gwnaed oddeutu pedair troedfedd yn lletach gan ddefnyddio peiriant cloddio mecanyddol. Yna, defnyddiwyd y deunydd o’r gwaith hwn i greu bwnd ar ffurf pibell i sicrhau mynediad i bobl i’r comin. Arferai’r tir fod yn beryglus iawn yn yr ardal hon. Mae pibellau’r bwnd yn caniatáu i ddŵr lifo drwodd a bydd yn dileu’r angen am waith draenio yn y dyfodol. Mantais arall y bwnd yw y bydd yn galluogi i lefelau dŵr gael eu cynnal wrth y man croesi ac i fyny’r nant, hyd yn oed pan fydd cyfraddau’r llif ar eu hisaf yn ystod yr haf.                           
 

July 2012 Stephen and Anne Coker

Gorffennaf 2012

March 2013 Stephen and Anne Coker

Mawrth 2013

June 2013 Stephen and Anne Coker

Mehefin 2013

 
Yn ychwanegol at y prif waith hwn, defnyddiwyd cerrig a graean i lenwi rhai mannau ar y trac lletach ac o’i amgylch. Sicrhaodd hyn fynediad gwell fyth i dda byw a hefyd llwyddodd i greu ac ymestyn yr ardal o ddŵr bas a oedd yn llifo’n araf dros waelod o lifwaddod a graean. Mae’r cyfuniad hwn o waith amrywiol wedi creu amodau delfrydol ar gyfer rhai o’n gweision y neidr prinnaf.          
 
Yn gyffredinol, bydd y prosiect hwn yn atal y rhos gwlyb rhag sychu, hyd yn oed os bydd lefel y dŵr yn gostwng, a hefyd mae wedi gwella amodau ar gyfer y rhai sy’n defnyddio’r comin. Mae’r prosiect wedi cael cefnogaeth lwyr y perchennog tir a chydweithrediad y porwyr lleol, sydd wedi gallu gweld sut mae gwella’r safle ar gyfer eu da byw wedi bod o fudd hefyd i rywogaeth bwysig o was y neidr.  
 
BDS